Nghị luận xã hội bàn về lí tưởng sống

Nghị luận xã hội bàn về lí tưởng sống

Không biết bao nhiêu lần, trong cuộc sống mỗi con người câu hỏi này đã vang lên: Tôi từ đâu đến? Tôi sống để làm gì? Tôi phải sống như thế nào? Đó là những câu hỏi truy tìm ý nghĩa của cuộc sống, và cũng là câu hỏi để kiếm tìm lí tưởng giúp con người hướng đích, hướng tới những giá trị tốt đẹp, xứng đáng với sự tồn tại của mình. Chính vì thế, Lép-Tôn-Xtôi, người đã kiên định suốt đời vì những lí tưởng nhân văn cao quý trong cuộc đời và trong tác phẩm của mình, đã khẳng định: Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường. Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định mà k có phương hướng thì k có cuộc sống.

Nhưng lí tưởng là gì? Có người sẽ nói: Lí tưởng của tôi ư? Kiếm được nhiều tiền, có tiền là có tất cả. Hoặc: Trở thành một người nổi tiếng. Đó là lí tưởng của tôi. Và nhiều người vẫn theo đuổi những “lí tưởng” tương tự.

Bởi lẽ: Khát vọng kiếm được nhiều tiền, có quyền lực, phải được nổi tiếng….tuy cũng là ước mong chính đáng nhưng chưa phải là ánh sáng dẫn đường để con người tự hoàn thiện và làm cuộc sống trở nên cao đẹp hơn. Thậm chí, nếu quá ngưỡng, sự bành chướng của những tham vọng này còn có thể đẩy con người vào tội lỗi. Đó không thể là “ngọn đèn chỉ đường” cho cuộc sống của chúng ta.

Lép-Tôn-Xtôi vốn là một nhà quý tộc. Nhưng ông đã cố gắng đấu tranh để bãi bỏ chế độ nông nô. Ngài Nen-son-man-de-la tổng thống Nam Phi đã cống hiến cả cuộc đời mình để chống lại chế độ a-pát-thai. Hồ Chí Minh đã từng nói: Không có gì quý hơn độc lập tự do. Và người đã suốt đời theo đuổi một khát vọng. Làm sao cho dân ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành. Đó là lí tưởng của những vĩ nhân, những bậc anh hùng, những chiến sĩ tiên phong của nhân loại. Đồng thời, cũng có biết bao con người vô danh đã âm thầm, bền bỉ, thậm chí hi sinh cuộc đời mình vì tự do của nhân loại, của dân tộc, vì cuộc sống tốt đẹp hơn của mỗi chúng ta. Thật xúc động khi đọc những trang nhật kí chiến trường của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc, Đặng Thùy Châm, những trang thư của cô gái ở Ngã ba Đồng Lộc gửi về thăm mẹ,…còn bao nhiêu trang thư, trang nhật kí như thế đã nằm lại cùng các anh, các chị nơi chiến hào. Những năm tháng ấy, khát vọng được hi sinh quên mình để đất nước không còn tiếng bom đạn, bầu trời xanh bình yên trên mỗi mái nhà đã thắp sáng cuộc đời mỗi chiến sĩ. Đó thực sự là những người dẫn đường, những người đã giương cao “ngọn đèn chỉ đường” để chúng ta hướng tới những giá trị tốt đẹp thực sự xứng đáng với con người.

Tôi và bạn, chúng ta chỉ là những người bình thường nhưng khi chúng ta chọn cho mình một mục đích sống đẹp và kiên trì hướng tới mục đích đó, chúng ta đã hướng tới lí tưởng bằng đời sống nhỏ bé của mình. Nhưng khi chúng ta chọn cho mình một mục đích sống đẹp và kiên trì hướng tới mục đích đó, chúng ta đã có lí tưởng của mình, bằng đời sống nhỏ bé của mình, như một giọt nước, chúng ta hòa vào dòng chảy mạnh mẽ của cuộc đời này để cùng hướng tới ánh sáng, hướng ra biển cả rộng lớn và ấm áp của tự do, tình yêu thương, lòng vị tha…và như thế chúng ta đã không phải tiếc nuối vì những năm tháng ngắn ngủi của một đời người đã tràn đày ý nghĩa.

Tôi đã biết một bác sĩ suốt đời làm việc trong một bệnh viện ở nơi xa xôi, hẻo lánh. Người bác sĩ ấy chăm sóc những bệnh nhân phong. Những người bác sĩ ấy âm thầm chi sẻ nỗi đau tinh thần và thể xác của từng người bệnh, anh không muốn nói về chính mình. Có lẽ anh cũng k muốn dùng tới hai chữ lí tưởng. Nhưng anh đã dành cả đời mình cho lí tưởng ấy, lí tưởng của một vị “lương y như từ mẫu”.

Tôi còn được biết một nhà sư trụ trì ngôi chùa nhỏ bé ở một làng quê nghèo hết lòng nuôi nấng, dạy dỗ những đứa bé bị bỏ rơi với tâm nguyện “làm dịu đi những nỗi đau trong cuộc đời này”. Vượt lên mọi nỗi nhọc nhằn, mọi lời thị phi, nhà tu hành đấy đã nâng đỡ những bước chân chậm chững của bao sinh linh hướng thiện là bước khởi đầu trên con đường tìm tới sự giác ngộ, giải thoát. Và hiển nhiên đó cũng là “ngọn đèn chỉ đường” cho thế gian này.

Còn biết bao nhiêu con người bé nhỏ, bằng cuộc sống nhẫn nại, vị tha, quên mình vì người khác, hằng ngày, hằng giờ, đã thắp sáng thêm “ngọn đèn chỉ đường ấy”. Nhờ những đốm sáng nhỏ nhoi ấy, ánh dương ngời rạng, soi chiếu hành trình nhọc nhằn, bất trắc, đầy khó khăn của cuộc sống không bao giờ lụi tắt. Những con người bé nhỏ ấy không suy tư nhiều về hai chữ lí tưởng nhưng cuộc đời của họ là hiện thân của lí tưởng đẹp nhất mà con người cần hướng tới: Biết thương người khác như chính bản thân mình.

Lớn lao hay nhỏ bé, dẫn đường cho hành trình cho hành trình của cả nhân loại, cả thời đại hay soi rọi cho những lối nhỏ của mỗi cuộc đời bình thường, lí tưởng luôn là những giá trị tinh thần cao quý, đẹp đẽ mà mỗi con người hướng tới trong cả tâm trí và hành động. Một cuộc sống không hướng tới điều gì tốt đẹp, không khao khát làm gì cho ai là một cuộc sống vô nghĩa, phi lí. Không có một “ngọn đèn chỉ đường” trong tâm trí và hành động con người dễ sa vào lối sống vị kỉ, buông tha, thác loạn, hoặc mệt mỏi, chán chường. Lí tưởng và niềm tin vào lí tưởng là một sức mạnh giúp ta vượt lên những thử thách đáng sợ, những cám dỗ tầm thường.

Một người bạn hỏi tôi: Bạn có bao giờ nghĩ mình sống vì cái gì? Thật không dễ trả lời, tôi vẫn không biết rõ mình là ai và sẽ làm gì? Nhưng nếu tôi là một thầy giáo, tôi mong ước rằng học sinh sẽ cảm thấy tôi có thể là một người bạn của các em và vui mừng khi tôi bước vào lớp có thể tôi không làm được gì lớn lao, phi thường, nhưng tôi sẽ cố gắng để sự có mặt của tôi đem lại niềm vui cho người thân yêu, cho bạn bè, cho một ai đó bên cạnh mình. Theo bạn đó có phải là một điều lí tưởng hay không?

Nhưng tôi biết…tôi biết mình không thể chỉ mơ ước về điều ấy, phải làm gì để cuộc sống của mình trở thành món quà tặng cho người mình thương yêu, nhưng tôi sẽ cố gắng để ánh sáng của ngọn đèn ấy không bao giờ vụt tắt. Để những năm tháng mà tôi may mắn được sỉnh ra, được sống và nhìn thấy ánh sáng mặt trời trên gian này không phải là những năm tháng vô nghĩa. Để có thể nói cùng bạn: “cuộc sống của tôi”…

Đánh giá bài viết

Leave a Comment