Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Bài làm

Loading...

Nguyễn Bỉnh Khiêm là một người có học vấn uyên thâm, nhưng vì cảnh quan trường nhiều bất công nên ông đã cáo quan về ở ẩn. Bài thơ “Nhàn” là tác phẩm tiêu biểu của ông được rút trong tập thơ “ Bạch Vân quốc ngữ thi”. Bài thơ là tiếng lòng của Nguyễn Bỉnh Khiêm về một cuộc sống an yên,nhiều niềm vui , an nhàn và thanh thản nơi đồng quê.

Xuyên suốt bài thơ, người đọc có thể cảm nhận được một tâm hồn tràn ngập niềm vui của tác giả. Chỉ với 8 câu thơ đường luật nhưng tác giả đã đem đến cho người đọc hình ảnh về một cuộc sống an yên, nhàn hạ nơi đồng quê yên ả. hiêm đã mang đến cho người đọc một cuộc sống an nhàn nơi đồng quê êm ả.

Bài thơ bắt đầu bằng hai câu thơ rất mộc mạc:

Một mai, một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Chỉ với hai câu thơ, tác giả đã vẽ nên trước mắt người đọc một khung cảnh quê hương bình dị, đơn sơ., dù một mình nhưng không hề đơn độc. Hai câu thơ đã làm toát lên vẻ thanh tịnh trong tâm hồn và sự bình yên của thiên nhiên ở vùng quê Bắc Bộ. “Một cuốc”, “một cần câu” gợi lên sự bình dị, mộc mạc của cuộc sống một người nông dân chất phác. Ở đây, tác giả hiện lên là một lão nông an nhàn, thảnh thơi với thú vui tao nhã là câu cá và làm vườn. Có thể nói rằng đây là cuộc sống đáng mơ ước của nhiều người khi sống giữa cảnh bon chen của chốn quan trường.

Hai câu thơ tiếp theo tiếp tục khắc họa rõ nét hơn chân dung của “lão nông Nguyễn Bỉnh Khiêm”.

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao

Đây có thể xem là tuyên ngôn sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm những năm tháng sau khi cáo quan về ở ẩn. Mặc cho ai kia vẫn bon chen ngoài chốn quan trường, ông tự nhận mình “dại’ khi cáo quan lui về ở ẩn. Nhưng có lẽ đây lại là cái “dại” khiến nhiều người ghen tị và ngưỡng mộ. Tác giả đã rất khéo léo trong việc dùng từ, nhận “dại” về mình, nhường “khôn” cho người. Liệu rằng Nguyễn Bỉnh Khiêm tìm về nơi vắng vẻ để sống có phải là trốn tránh trách nhiệm hay không? Chắc hẳn rằng, với thời thế bấy giờ và cốt cách của ông thì “nơi vắng vẻ” ấy mới thực sự là nơi để ông sống đến suốt cuộc đời.

Hai câu thơ luận đã đưa người đọc đến với  cuộc sống bình dị, giản đơn và thanh cao của Nguyễn Bỉnh Khiêm:

Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

Cặp câu thơ ngắn ngủi nhưng đã lột tả hết được cuộc sống sinh hoạt thường ngày của “lão nông nghèo”. Mùa nào thức ấy, tuy không có sơn hào hải vị, không mâm son đũa vàng nhưng tác giả vẫn an phận, hài lòng. Chỉ với vài câu thơ, tác giả đã rất tinh tế “khen” thiên nhiên đất Bắc rất dồi dào thực phẩm. Đặc biệt câu thơ “Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao” tuy đơn giản nhưng vẫn toát lên sự sự thanh tao không ai sánh được. Một cuộc sống mà con người và thiên nhiên đã có mối quan hệ tâm giao hòa hợp nhau.

Đến hai câu thơ kết đã đúc kết được cốt cách, tinh thần của Nguyễn Bỉnh Khiêm:

Rượu đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

Hai câu thơ này là triết lý của Nguyễn Bỉnh Khiêm trong thời gian ở ẩn. Với một con người tài hoa, có trí tuệ như vậy thì thực sự phú quý không hề là giấc chiêm bao. Tuy nhiên, thì tham vọng phú quý không phải là điều mà ông hướng đến. Với ông phú quý chỉ như một giấc mơ, khi tỉnh dậy thì sẽ tan, sẽ hết mà thôi. Có thể xem đây chính là cách nhìn nhận sâu sắc, đầy triết lý nhất.

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Như vậy chỉ với 8 câu thơ, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã khiến người đọc ngưỡng mộ và khâm phục cốt cách, phong thái và tinh thần của ông. Cho đến bây giờ, ông vẫn được rất nhiều người ngưỡng mộ.

Đánh giá bài viết
Loading...
DMCA.com Protection Status